Ten poradnik opisuje zasady wynikające z ustawy z 20 marca 2025 r. o rynku pracy i służbach zatrudnienia oraz z regulaminów urzędów pracy na 2026 rok. Szczegóły, zwłaszcza terminy i lista załączników, zależą od Twojej umowy z PUP. To ona jest najważniejszym dokumentem.
Zacznij od umowy, nie od sklepu
Umowa o dofinansowanie zawiera specyfikację wydatków, czyli listę rzeczy, które obiecałeś kupić, z kwotami. Rozliczenie polega na wykazaniu, że kupiłeś dokładnie to, w terminie i za pieniądze z dotacji. Każde odstępstwo od tej listy trzeba wcześniej uzgodnić.
Zanim wydasz pierwszą złotówkę, sprawdź w umowie trzy rzeczy: do kiedy musisz złożyć rozliczenie, od którego dnia ten termin się liczy i jakie dokumenty urząd chce zobaczyć. Na przykład zasady PUP w Gdyni na 2026 rok przewidują rozliczenie w ciągu 2 miesięcy od dnia rozpoczęcia działalności. Inny urząd może liczyć to inaczej, dlatego nie opieraj się na tym, co słyszałeś od znajomych z innego powiatu.
Jakie dokumenty składasz?
Podstawą są faktury lub rachunki wystawione na Twoją firmę przez sprzedawców prowadzących działalność gospodarczą. Do tego dochodzi formularz rozliczenia, w którym zestawiasz poniesione wydatki z pozycjami z umowy. Przy niektórych zakupach urząd wymaga więcej:
- przy samochodzie także umowy kupna-sprzedaży,
- przy sprzęcie używanym deklaracji pochodzenia od sprzedawcy, potwierdzenia, że w ciągu ostatnich 7 lat nie kupiono go ze środków publicznych, oraz Twojego oświadczenia,
- przy płatnościach przelewem potwierdzeń, z których wynika data obciążenia rachunku.
Używany sprzęt nie może kosztować więcej niż jego wartość rynkowa. Urząd może to sprawdzić u rzeczoznawcy, a koszt takiej wyceny bywa po stronie beneficjenta. Zakupy od najbliższej rodziny są w wielu regulaminach wykluczone, szczególnie przy samochodach.
Płać tak, żeby dało się to udowodnić
Datą poniesienia wydatku jest zwykle dzień obciążenia Twojego rachunku przy przelewie albo dzień zakupu przy płatności gotówką lub kartą. Przy większych kwotach wybór nie należy do Ciebie. Prawo przedsiębiorców wymaga przelewu, gdy jednorazowa transakcja z inną firmą przekracza 15 000 zł, a regulaminy PUP bywają surowsze: w Gdyni bezgotówkowo trzeba zapłacić już przy kwocie 15 000 zł.
W praktyce najprościej płacić za wszystko z firmowego konta i zachować potwierdzenia przelewów razem z fakturami. Jedna teczka, jedna kolejność, ta sama co w specyfikacji wydatków. Przy rozliczeniu oszczędza to godzin szukania.
Co zrobić, gdy coś zdrożało albo zniknęło ze sklepu?
Między złożeniem wniosku a zakupami mija często kilka tygodni. Laptop z wniosku może zniknąć z oferty, a cena drukarki wzrosnąć. To normalne i urzędy o tym wiedzą, ale nie wolno samodzielnie przesuwać pieniędzy między pozycjami.
Zmiany w umowie wymagają zgody obu stron na piśmie. Jeśli chcesz kupić inny model albo przesunąć kwotę z jednej pozycji na drugą, złóż prośbę do urzędu i poczekaj na odpowiedź, zanim zapłacisz. Uzasadnienie powinno być rzeczowe: produkt wycofany, zastępnik o podobnych parametrach, różnica w cenie pokryta z własnych środków lub z oszczędności na innej pozycji.
Zwróć też uwagę na limity, które regulaminy często wpisują do zasad. W Gdyni zakup towarów do odsprzedaży jest finansowany tylko do 30% dotacji, a remont i pozyskanie lokalu do 10%. Twój urząd może mieć inne progi.
Strona internetowa w rozliczeniu
Jeśli w specyfikacji jest strona internetowa, rozliczasz ją fakturą od wykonawcy. Faktura powinna opisywać usługę tak, jak zapisano ją w umowie z urzędem, na przykład „projekt i wykonanie strony internetowej firmy” zamiast ogólnego „usługi informatyczne”. Gdy oferta obejmowała też domenę lub hosting, dobrze, żeby były osobnymi pozycjami, bo nie każdy urząd uznaje opłaty abonamentowe.
Termin realizacji strony musi zmieścić się w okresie na rozliczenie. Jeśli wykonawca potrzebuje kilku tygodni, zamów stronę na początku, a nie w ostatnim tygodniu przed terminem. Więcej o tym, co powinna zawierać oferta do wniosku, piszemy w poradniku Oferta na stronę internetową do dotacji.
VAT: osobny termin, o którym łatwo zapomnieć
Dotacja finansuje zakupy w kwotach brutto, ale jeśli jesteś czynnym podatnikiem VAT i odliczasz podatek od tych zakupów, musisz zwrócić jego równowartość urzędowi pracy. Termin jest krótki: nie później niż 90 dni od dnia złożenia pierwszej deklaracji podatkowej, w której przysługuje Ci odliczenie. Po tym terminie urząd naliczy odsetki ustawowe za opóźnienie. Informację tę potwierdza też rządowy serwis Zielona Linia.
Urzędy zwykle chcą też, żebyś niezwłocznie poinformował je o uzyskaniu prawa do odliczenia i podał daty deklaracji. Jeśli prowadzisz księgowość z biurem rachunkowym, przekaż mu kopię umowy z PUP od razu. To prosty sposób, żeby ten termin nie umknął.
Po rozliczeniu: 12 miesięcy, które też się liczą
Złożenie faktur nie kończy zobowiązań. Ustawa wymaga prowadzenia działalności przez co najmniej 12 miesięcy i niepodejmowania w tym czasie zatrudnienia. Zawieszenie działalności nie może łącznie przekroczyć 6 miesięcy, a okresu zawieszenia ani przerw chorobowych powyżej 90 dni nie wlicza się do tych 12 miesięcy. Przez cały ten czas obowiązuje zabezpieczenie, które złożyłeś przy umowie, na przykład poręczenie lub weksel.
Jeśli warunki umowy nie zostaną dotrzymane, urząd wzywa do zwrotu środków wraz z odsetkami ustawowymi liczonymi od dnia ich otrzymania. Na zapłatę masz 30 dni od doręczenia wezwania. Dlatego zanim przyjmiesz ofertę etatu albo zamkniesz firmę przed czasem, porozmawiaj z urzędem i sprawdź, co dokładnie przewiduje Twoja umowa.
Krótka lista przed złożeniem rozliczenia
- Każda pozycja ze specyfikacji ma fakturę lub rachunek na firmę.
- Kwoty i opisy na fakturach odpowiadają umowie albo zmianom zaakceptowanym na piśmie.
- Większe płatności przeszły przelewem zgodnie z regulaminem, a potwierdzenia są dołączone.
- Sprzęt używany ma wymagane oświadczenia i deklaracje.
- Data zakupów mieści się w okresie wskazanym w umowie.
- Znasz termin zwrotu VAT i ktoś pilnuje go w kalendarzu.
Najczęstsze pytania
Czy mogę kupić coś przed podpisaniem umowy?
Wydatki poniesione przed zawarciem umowy z reguły nie są finansowane z dotacji. Jeśli coś jest pilne, zapytaj w urzędzie, zanim zapłacisz, i poproś o odpowiedź na piśmie.
Co, jeśli wydam mniej, niż dostałem?
Niewykorzystane środki trzeba zwrócić. Termin i sposób zwrotu wskazuje umowa. Lepiej zwrócić drobną kwotę na czas, niż kupować na siłę rzeczy spoza specyfikacji.
Czy urząd może skontrolować, czy sprzęt naprawdę jest w firmie?
Tak. Urząd ma prawo sprawdzić wykonanie umowy i wydatkowanie środków, także w miejscu prowadzenia działalności. Trzymaj zakupiony sprzęt w firmie i nie sprzedawaj go w okresie obowiązywania umowy bez uzgodnienia.
Źródła
- Zasady przyznawania środków na podjęcie działalności, PUP w Gdyni, 2026
- Jednorazowe środki na podjęcie działalności gospodarczej, Zielona Linia, stan prawny na 26 lutego 2026 r.
- Ustawa z 20 marca 2025 r. o rynku pracy i służbach zatrudnienia, art. 147–153, oraz rozporządzenie MRPiPS z 21 listopada 2025 r. w sprawie wniosków i realizacji umów o dofinansowanie podjęcia działalności gospodarczej.
Ten tekst nie jest poradą prawną. Wiążące są umowa z urzędem pracy i regulamin naboru. Szerszy przegląd wydatków znajdziesz w poradniku Koszty kwalifikowane dotacji PUP, a cały proces od wniosku do umowy w checkliście wniosku PUP.
Chcesz, żebyśmy przygotowali taką stronę dla Twojej firmy?
Ustalimy zakres w krótkiej rozmowie i przygotujemy przejrzystą wycenę.